[ مقدمه مترجم ] بسم اللّه الرّحمن الرّحيم كتاب تفسير قرآنى و زبان عرفانى « 1 » اثر پل نويا ، شرق شناس مشهور فرانسوى ، نخستين بار در سال 1970 در بيروت انتشار يافت . عنوان فرعى آن ، يعنى تحقيق جديد در باب اصطلاحات تصوّف اسلامى ، نشان مىدهد كه اين كتاب دنبالهء تحقيقاتى است كه پيش از او در زمينهء اصطلاحات عرفانى صورت گرفته است . چنان كه خود نويسنده هم در مقدمه مىگويد ، اين كتاب مكمّل آثار قبل از آن است كه در ميان آنها مهمترين آثارى كه ارتباط بسيار نزديكى با آن دارد يكى كتاب گرانقدر تحقيق در مبادى اصطلاحات عرفان اسلامى تأليف ماسينيون است و ديگرى تحقيق ارجمند درياى جان هلموت ريتر . كتاب تحقيق ماسينيون كه قبل از جنگ جهانى سال 1914 نوشته‌شد و در سال 1922 انتشار يافت مطالعه در باب اصطلاحات صوفيّه علىالخصوص حلّاج است و در حقيقت بسط بعضى از نتايجى است كه ماسينيون در اثر ديگر خود به نام مصائب حلّاج به آن رسيده بود و تنها بخشى از آن مربوط به تحليل اصطلاحات صوفيّه است كه ماسينيون سرچشمه‌هاى آن را عمدة در قرآن مىداند ؛ بقيّهء آن نخستين تأليف و تركيب تاريخ تصوّف اسلامى از آغاز آن تا زمان مرگ حلّاج ( 309 / 922 ) است . كتاب درياى جان نيز تحقيق اصطلاح شناختى دربارهء موضوعاتى است كه عارفان مسلمان به آنها پرداخته‌اند . البته چنين تحقيقى هدف مستقيم پروفسور ريتر نبود ، زيرا چنان كه از عنوان فرعى آن ، يعنى انسان ، جهان و خدا در حكايات فريد الدّين عطّار بر مىآيد ، مقصود او بررسى موضوعات اساسى جهان روحانى عرفان اسلامى در حكايات عطّار و بسط آنها و هدايت خوانندگان به سرچشمه‌هايى است كه اين موضوعات از آنها جوشيده است . كتاب تفسير قرآنى و زبان عرفانى نويا شامل يك مقدّمه و پنج فصل است . نويسنده در

--> ( 1 ) E xegesecoraniquee tlangagemystique ؛ شايد ترجمهء جزء اول اين عنوان به « تفسير قرآن » مناسب‌تر بنمايد . ولى چون نويسنده خود اين عنوان را به عربى « التّفسير القرآنى و اللّغة الصّوفيّة » ( نگاه كنيد به : بولس نويا ، نصوص صوفيّة غير منشورة ، توطئه ، ص 9 ) ترجمه كرده است ، « تفسير قرآنى » را مرجّح دانستم .